{"id":1361,"date":"2021-11-02T11:51:36","date_gmt":"2021-11-02T11:51:36","guid":{"rendered":"http:\/\/hestamennska.is\/?p=1361"},"modified":"2021-11-06T13:12:37","modified_gmt":"2021-11-06T13:12:37","slug":"huga-tharf-vel-ad-hrossum-sem-fa-holdnjuska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hestamennska.is\/?p=1361","title":{"rendered":"Huga \u00fearf vel a\u00f0 hrossum sem f\u00e1 holdhnj\u00faska"},"content":{"rendered":"<p>Eins og t\u00ed\u00f0in hefur veri\u00f0 a\u00f0 undanf\u00f6rnu er alltaf h\u00e6tta \u00e1 a\u00f0 hross f\u00e1i holdnj\u00faska sem geta veri\u00f0 ansi hvimlei\u00f0ir og erfi\u00f0ir vi\u00f0fangs. Holdhnj\u00faskar myndast helst \u00ed rysj\u00f3ttri og votvi\u00f0rasamri t\u00ed\u00f0, ekki s\u00edst ef hrossin ganga \u00e1 blautu landi. \u00de\u00e1 blotnar og ey\u00f0ileggst efsta lag yfirh\u00fa\u00f0arinnar, fitukirtlarnir mynda \u00fatfer\u00f0 sem ver\u00f0ur a\u00f0 hr\u00fa\u00f0ri sem kl\u00edstrast fast vi\u00f0 h\u00e1rin. \u00dear me\u00f0 h\u00e6ttir fitan \u00ed h\u00fa\u00f0inni og h\u00e1rin a\u00f0 veita \u00fe\u00e1 v\u00f6rn sem \u00feau gera hj\u00e1 heilbrig\u00f0u hrossi.<\/p>\n<p>Fyrir all nokkrum \u00e1rum t\u00f3k umsj\u00f3narma\u00f0ur <em>Hestamennsku<\/em> vi\u00f0tal vi\u00f0 Eddu \u00de\u00f3rarinsd\u00f3ttur d\u00fdral\u00e6kni sem hefur fylgst vel me\u00f0 \u00feessu vandam\u00e1li, en \u00ed lokaritger\u00f0 sinni \u00ed d\u00fdral\u00e6kningum fjalla\u00f0i h\u00fan um h\u00fa\u00f0sj\u00fakd\u00f3ma \u00ed hrossum. H\u00fan segir a\u00f0 orsakir holdhnj\u00faska hafi vafist fyrir m\u00f6nnum, en ranns\u00f3knir hafa s\u00fdnt a\u00f0 \u00fe\u00e6r s\u00e9u a\u00f0allega og kannski eing\u00f6ngu vegna bakter\u00edus\u00fdkingarinnar Dermatophilus Congolensis.<\/p>\n<p>\u201eBakter\u00edan Dermatophilus Congolensis hagar s\u00e9r a\u00f0 m\u00f6rgu leyti s\u00e9rkennilega og minnir \u00e1 sveppi. H\u00fan myndar gr\u00f3 en fer yfir \u00ed hreyfanlegt stig \u00ed v\u00e6tu og getur \u00fe\u00e1 valdi\u00f0 hnj\u00faskum Bakter\u00edan hefur ekki fundist \u00ed umhverfinu, heldur bara \u00ed skepnum. H\u00fan er \u00feekkt \u00ed kindum og nautgripum, s\u00e9rstaklega \u00ed heitari l\u00f6ndum, en uppg\u00f6tva\u00f0ist ekki fyrr en um 1980 \u00e1 Nor\u00f0url\u00f6ndunum sem ors\u00f6k hnj\u00faska \u00ed hestum, \u00ed Noregi og s\u00ed\u00f0an \u00ed Danm\u00f6rku.\u201c<\/p>\n<p>Edda f\u00e9kk sta\u00f0festingu \u00e1 a\u00f0 \u00feessi bakter\u00eda fyndist \u00ed hrossum me\u00f0 holdnj\u00faska h\u00e9r \u00e1 landi \u00feegar h\u00fan sendi s\u00fdni \u00far \u00feeim til Konunglega d\u00fdral\u00e6kna- og landb\u00fana\u00f0arh\u00e1sk\u00f3lans \u00ed Danm\u00f6rku \u00ed jan\u00faar 1996. Af fj\u00f3rum s\u00fdnum r\u00e6kta\u00f0ist h\u00fan \u00ed \u00feremur.<\/p>\n<p>Hross sem fa\u0301 hnju\u0301ska geta veri\u00f0 mjo\u0308g missl\u00e6m. Allt fra\u0301 \u00fevi\u0301 a\u00f0 fa\u0301 \u00fea\u0301 a\u00f0eins a\u0301 bak og lend i\u0301 a\u00f0 vera me\u00f0 hnju\u0301ska fra\u0301 leggjum og upp a\u0301 eyru. A\u0301 me\u00f0an hnju\u0301skarnir eru til sta\u00f0ar er au\u00f0vita\u00f0 ekki h\u00e6gt a\u00f0 leggja hnakk a\u0301 hrossin, enda segir Edda a\u00f0 \u00feeir geti valdi\u00f0 to\u0308luver\u00f0um sa\u0301rsauka. Vel \u00fearf a\u00f0 fylgjast me\u00f0 hrossum sem fa\u0301 hnju\u0301ska. \u00deau \u00feurfa a\u00f0 hafa gott skjo\u0301l og n\u00e6gilegt fo\u0301\u00f0ur og nau\u00f0synlegt er a\u00f0 hy\u0301sa \u00feau fari \u00feau a\u00f0 leggja af. Hross sem eru feit og me\u00f0 go\u0301\u00f0an vetrarfeld eru betur bu\u0301in undir veturinn og o\u0301li\u0301klegra a\u00f0 \u00feau fa\u0301i hnju\u0301ska.<\/p>\n<h3>H\u00e6gt a\u00f0 me\u00f0ho\u0308ndla me\u00f0 fu\u0301kkalyfjum<\/h3>\n<p>Edda sag\u00f0ist hafa se\u0301\u00f0 nokkur tilfelli af mjo\u0308g sl\u00e6mum hnju\u0301skum. I\u0301 tveimur tilfellum na\u0301\u00f0u hrossin se\u0301r varla yfir sumarti\u0301mann og voru \u00fevi\u0301 mjo\u0308g vi\u00f0kv\u00e6m \u00feegar hausta\u00f0i aftur. \u00deetta var\u00f0 \u00fevi\u0301 vi\u0301tahringur sem erfitt var a\u00f0 sto\u0308\u00f0va. Um var a\u00f0 r\u00e6\u00f0a sto\u0301\u00f0hest og hryssu. Hryssan le\u0301t til d\u00e6mis nokkrum sinnum folaldi \u00feegar li\u0301\u00f0a to\u0301k a\u0301 veturinn og e\u0301g tengi \u00fea\u00f0 vi\u00f0 a\u0301stand hennar. I\u0301 svona sl\u00e6mum tilfellum og til d\u00e6mis \u00feegar vessar u\u0301r hnju\u0301skunum og kla\u0301\u00f0i fylgir er h\u00e6gt a\u00f0 gri\u0301pa til \u00feess ra\u0301\u00f0s a\u00f0 gefa hrossum fu\u0301kkalyf. \u00deannig er einnig h\u00e6gt a\u00f0 rju\u0301fa vi\u0301tahringinn ef hross fa\u0301 hnju\u0301ska a\u0301r eftir a\u0301r. \u00dea\u0301 er fu\u0301kkalyfi\u00f0 gefi\u00f0 i\u0301 ha\u0301um sko\u0308mmtum i\u0301 a\u00f0 minnsta kosti 6 e\u00f0a 7 daga.<\/p>\n<p>H\u00fan segir a\u00f0 i\u0301 rauninni se\u0301 gott til \u00feess a\u00f0 vita a\u00f0 \u00fea\u00f0 se\u0301 bakteri\u0301a sem veldur hnju\u0301skum \u00fevi\u0301 \u00fea\u0301 er h\u00e6gt a\u00f0 beita \u00feessari me\u00f0ho\u0308ndlun. \u201eE\u0301g m\u00e6li \u00feo\u0301 ekki me\u00f0 \u00fevi\u0301 a\u00f0 o\u0308llum hrossum sem fa\u0301 hnju\u0301ska se\u0301 gefi\u00f0 fu\u0301kkalyf. A\u00f0 mo\u0308rgu leyti er gott ef \u00feau geta unni\u00f0 a\u0301 \u00feessu sja\u0301lf ef a\u0301standi\u00f0 er ekki mjo\u0308g sl\u00e6mt. \u00deegar bu\u0301i\u00f0 er a\u00f0 taka hross me\u00f0 hnju\u0301ska inn er til bo\u0301ta a\u00f0 klippa verstu sv\u00e6\u00f0in til a\u00f0 fly\u0301ta fyrir \u00fevi\u0301 a\u00f0 \u00feau gro\u0301i. \u00dea\u0301 er gott a\u00f0 nota gr\u00e6\u00f0andi smyrsl. Margir nota oli\u0301u og \u00fea\u00f0 geti veri\u00f0 a\u0301g\u00e6tt, en \u00fea\u00f0 a\u0301 alls ekki a\u00f0 gera ef hrossi\u00f0 er a\u0301fram u\u0301ti.\u201c<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Eins og t\u00ed\u00f0in hefur veri\u00f0 a\u00f0 undanf\u00f6rnu er alltaf h\u00e6tta \u00e1 a\u00f0 hross f\u00e1i holdnj\u00faska sem geta veri\u00f0 ansi hvimlei\u00f0ir og erfi\u00f0ir vi\u00f0fangs. Holdhnj\u00faskar myndast helst \u00ed rysj\u00f3ttri og votvi\u00f0rasamri t\u00ed\u00f0, ekki s\u00edst ef hrossin ganga \u00e1 blautu landi. \u00de\u00e1 blotnar og ey\u00f0ileggst efsta lag yfirh\u00fa\u00f0arinnar, fitukirtlarnir mynda \u00fatfer\u00f0 sem ver\u00f0ur a\u00f0 hr\u00fa\u00f0ri sem kl\u00edstrast [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1363,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,29,15],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hestamennska.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1361"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hestamennska.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hestamennska.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hestamennska.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hestamennska.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1361"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/hestamennska.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1361\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1364,"href":"https:\/\/hestamennska.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1361\/revisions\/1364"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hestamennska.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1363"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hestamennska.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1361"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hestamennska.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1361"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hestamennska.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1361"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}