{"id":921,"date":"2019-06-19T17:49:47","date_gmt":"2019-06-19T17:49:47","guid":{"rendered":"http:\/\/hestamennska.is\/?p=921"},"modified":"2021-02-25T12:05:09","modified_gmt":"2021-02-25T12:05:09","slug":"merkilegar-rannsoknir-a-uppruna-og-sogu-tamda-hestsins","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hestamennska.is\/?p=921","title":{"rendered":"Merkilegar ranns\u00f3knir \u00e1 uppruna og s\u00f6gu tamda hestsins"},"content":{"rendered":"<p>Athyglisver\u00f0asta ni\u00f0ursta\u00f0a st\u00f3rrar al\u00fej\u00f3\u00f0legrar ranns\u00f3knar um uppruna og s\u00f6gu tamda hestsins er a\u00f0 mati Pr\u00f3fessors Ludovic Orlando, sem f\u00f3r fyrir 121 v\u00edsindamanni sem t\u00f3k \u00fe\u00e1tt \u00ed ranns\u00f3kninni, a\u00f0 erf\u00f0afr\u00e6\u00f0ilegur fj\u00f6lbreytileiki var mikill \u00ed hrossum og st\u00f6\u00f0ugur fyrstu 4.000 \u00e1rin af \u00feeim 5.500 sem hesturinn hefur veri\u00f0 \u00ed \u00fej\u00f3nustu mannsins. Hins vegar hefur \u00feessi fj\u00f6lbreytileiki minnka\u00f0 hr\u00f6\u00f0um skrefum nokkrar s\u00ed\u00f0ustu aldir \u00ed kj\u00f6lfar \u00fer\u00f3unar \u00ed r\u00e6ktun og r\u00e6ktunart\u00e6kni.<\/p>\n<p>\u00d3l\u00edkt \u00fev\u00ed sem \u00e6tla m\u00e6tti t\u00f3k ma\u00f0urinn hestinn seinna \u00ed \u00fej\u00f3nustu s\u00edna en t.d. hunda, nautgripi og sv\u00edn. En \u00feegar mannf\u00f3lki\u00f0 byrja\u00f0i a\u00f0 nota hesta til rei\u00f0ar, mj\u00f3lka hryssur og stj\u00f3rna \u00e6xluninni, breyttist allt. Hesturinn breytti \u00fev\u00ed hvernig str\u00ed\u00f0 voru h\u00e1\u00f0, hvernig ma\u00f0urinn fer\u00f0ast og hvernig flutningur \u00e1 v\u00f6rum f\u00f3r fram, allt \u00fear til \u00e1 fyrri hluta 20. aldarinnar, eins og segir \u00ed fr\u00e9ttatilkynningu\u00a0 um ranns\u00f3knina \u00ed v\u00edsindat\u00edmaritinu <a href=\"https:\/\/www.cell.com\/action\/showPdf?pii=S0092-8674%2819%2930384-8\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>Cell<\/em><\/a>. Ranns\u00f3knin gengur \u00fat \u00e1 a\u00f0 draga upp mynd af fl\u00f3kinni s\u00f6gu tamda hestsins. Raktar eru breytingar \u00e1 erf\u00f0amengi hestsins v\u00ed\u00f0a um heim fr\u00e1 \u00fev\u00ed hann var fyrst taminn og einnig er fylgt arfleif\u00f0 mikilv\u00e6grar hestamenningar. Ranns\u00f3knin er \u00feverfagleg og koma v\u00edsindamennirnir fr\u00e1 85 menntastofnunum v\u00ed\u00f0s vegar um heiminn og me\u00f0al \u00feeirra eru s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ingar \u00e1 svi\u00f0i fornleifafr\u00e6\u00f0i, erf\u00f0afr\u00e6\u00f0i og \u00fer\u00f3unarl\u00edffr\u00e6\u00f0i.<\/p>\n<h3>\u00cdslensk og bresk hross \u00feau einu sem skyld eru hrossum fr\u00e1 j\u00e1rn\u00f6ld og r\u00f3mverskum t\u00edma<\/h3>\n<p>\u00d3\u00feekkt \u00e6tt hrossa sem lif\u00f0i \u00e1 \u00cdber\u00eduskaganum fyrir 4000 \u00e1rum var me\u00f0al \u00feess sem v\u00edsindamennirnir uppg\u00f6tvu\u00f0u. \u00deessi \u00e6tt hrossa er \u00fatdau\u00f0 og hefur haft \u00e1hrif \u00e1 erf\u00f0amengi n\u00fat\u00edmahrossa a\u00f0 litlu leyti og telur Dr. Pablo Librado a\u00f0 ekki s\u00e9 h\u00e6gt a\u00f0 segja a\u00f0 n\u00fat\u00edmahesturinn eigi r\u00e6tur s\u00ednar a\u00f0 rekja til \u00feessarar \u00e6ttar. \u00dea\u00f0 sama \u00e1 vi\u00f0 um a\u00f0ra \u00e6tt hrossa sem lif\u00f0i \u00ed S\u00edber\u00edu fr\u00e1 fors\u00f6gulegum t\u00edma fram \u00e1 3. \u00e1r\u00fe\u00fasund f.Kr.<\/p>\n<p>Ranns\u00f3knin s\u00fdnir \u00fev\u00ed fram \u00e1 a\u00f0 \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 a\u00f0eins tv\u00e6r \u00e6ttir hrossa s\u00e9u n\u00fa \u00e1 j\u00f6r\u00f0inni, tamdi hesturinn og <a href=\"https:\/\/www.nationalgeographic.com\/animals\/mammals\/p\/przewalskis-horse\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Przewalski<\/a> hesturinn, s\u00e9 lj\u00f3st a\u00f0 \u00e6ttir hesta voru mun fleiri \u00e1 \u00feeim t\u00edma \u00feegar menn byrju\u00f0u a\u00f0 temja hesta. N\u00fat\u00edmahesturinn er \u00fev\u00ed ekki afkomandi \u00feessara \u00e6ttarl\u00edna heldur enn annarrar sem talin er hafa brei\u00f0st \u00fat um Evras\u00edu snemma \u00e1 brons\u00f6ld. N\u00fdju erf\u00f0auppl\u00fdsingarnar sem n\u00fa komu fram hj\u00e1lpa til vi\u00f0 a\u00f0 finna hvernig \u00feessi umr\u00e6dda \u00e6tt hefur \u00fer\u00f3ast s\u00ed\u00f0an og or\u00f0i\u00f0 a\u00f0 \u00feessum hundru\u00f0um hestakynja sem n\u00fa eru til \u00ed heiminum.<\/p>\n<figure id=\"attachment_928\" aria-describedby=\"caption-attachment-928\" style=\"width: 800px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-928 size-full\" src=\"https:\/\/hestamennska.is\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/Przewalski.png\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"531\" srcset=\"https:\/\/hestamennska.is\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/Przewalski.png 800w, https:\/\/hestamennska.is\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/Przewalski-300x199.png 300w, https:\/\/hestamennska.is\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/Przewalski-768x510.png 768w, https:\/\/hestamennska.is\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/Przewalski-696x462.png 696w, https:\/\/hestamennska.is\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/Przewalski-633x420.png 633w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-928\" class=\"wp-caption-text\">Przewalski hestar.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Pr\u00f3fessor Orlando segir a\u00f0 megin markmi\u00f0 v\u00edsindamannanna s\u00e9 a\u00f0 skilja hvernig mennirnir breyttu hestinum \u00ed gegnum s\u00f6guna \u00ed s\u00edna \u00fe\u00e1gu me\u00f0 s\u00ednum gj\u00f6r\u00f0um, hva\u00f0a hestkyn voru \u00fer\u00f3u\u00f0 \u00ed mismunandi menningarheimum og hvernig \u00feetta haf\u00f0i \u00e1hrif \u00e1 s\u00f6gu mannkyns.<\/p>\n<p>Miklar breytingar \u00e1 \u00fer\u00f3un hestsins ur\u00f0u \u00e1 7. til 9. \u00f6ld e.Kr. \u00ed Evr\u00f3pu samkv\u00e6mt greininni. Svo miklar a\u00f0 einu hrossakynin sem erf\u00f0afr\u00e6\u00f0ilega eru skyld hrossum sem uppi voru \u00e1 j\u00e1rn\u00f6ld og r\u00f3mverskum t\u00edma er a\u00f0 finna \u00e1 sumum bresku eyjanna og \u00e1 \u00cdslandi. L\u00edklegt er tali\u00f0 a\u00f0 \u00feessir hestar hafi veri\u00f0 fluttir til \u00feessara landa af norr\u00e6nu f\u00f3lki. Hins vegar var\u00f0 anna\u00f0 hrossakyn mj\u00f6g vins\u00e6lt \u00e1 meginlandi Evr\u00f3pu sem rekja m\u00e1 uppruna sinn til Pers\u00edu \u00e1 t\u00edmum Sassan\u00edda (226\u2013651 e. Kr.) og mega flest n\u00fat\u00edma hrossakyn, b\u00e6\u00f0i \u00ed Evr\u00f3pu og Mi\u00f0-As\u00edu, rekja \u00e6ttir s\u00ednar til \u00feess.<\/p>\n<h3>\u00cdslenskir v\u00edsindamenn \u00ed h\u00f3pnum<\/h3>\n<p>Tveir \u00a0starfsmenn Landb\u00fana\u00f0arh\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands t\u00f3ku \u00fe\u00e1tt \u00ed ranns\u00f3kninni, \u00feau J\u00f3n Hallsteinn Hallsson pr\u00f3fessor og Alb\u00edna Hulda P\u00e1lsd\u00f3ttir d\u00fdrabeinafornleifafr\u00e6\u00f0ingur og doktorsnemi vi\u00f0 H\u00e1sk\u00f3lann \u00ed Osl\u00f3. \u00deau hafa \u00ed nokkur \u00e1r rannsaka\u00f0 forn-erf\u00f0afr\u00e6\u00f0i \u00edslenska hestsins \u00ed samstarfi vi\u00f0 erlenda fr\u00e6\u00f0imenn. Einnig t\u00f3ku \u00fe\u00e1tt v\u00edsindamennirnir Arnar Helgason og K\u00e1ri Stef\u00e1nsson hj\u00e1 \u00cdslenskri erf\u00f0agreiningu.<\/p>\n<p><em>Hestamennska\u00a0<\/em>haf\u00f0i samband vi\u00f0 \u00feau J\u00f3n og Alb\u00ednu og spur\u00f0i hvers vegna fari\u00f0 var \u00fat \u00ed \u00feessa ranns\u00f3kn og hverjar eru helstu ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur hennar.<\/p>\n<p>\u00deau s\u00f6gu a\u00f0 landn\u00e1m \u00ed Nor\u00f0ur-Atlantshafi, me\u00f0 \u00e1herslu \u00e1 F\u00e6reyjar, \u00cdsland og Gr\u00e6nland, by\u00f0i upp \u00e1 mj\u00f6g \u00e1hugavert t\u00e6kif\u00e6ri til a\u00f0 rannsaka flutning og a\u00f0l\u00f6gun b\u00fafj\u00e1r a\u00f0 n\u00fdjum b\u00fasv\u00e6\u00f0um, \u00e1 t\u00edmum loftslagsbreytinga og hr\u00f6rnunar vistkerfa sem h\u00f3fst flj\u00f3tlega eftir a\u00f0 landn\u00e1msmenn n\u00e1mu fyrst land. Jafnframt hefur jafnan veri\u00f0 tali\u00f0 a\u00f0 \u00feessi kyn hafi veri\u00f0 a\u00f0 einhverju leyti einangru\u00f0 fr\u00e1 landn\u00e1mi. \u201eLandn\u00e1msmenn fluttu me\u00f0 s\u00e9r fj\u00f6lbreytt safn h\u00fasd\u00fdra, \u00fear me\u00f0 tali\u00f0 h\u00e6nur, hunda, hross, sv\u00edn, nautgripi, sau\u00f0f\u00e9 og geitf\u00e9, \u00ed fj\u00f6lbreytilegar umhverfisa\u00f0st\u00e6\u00f0ur og a\u00f0l\u00f6gu\u00f0u b\u00faskaparh\u00e6tti a\u00f0 n\u00fdjum vistkerfum og ve\u00f0urfari. \u00der\u00e1tt fyrir mikilv\u00e6gi b\u00fafj\u00e1rr\u00e6ktar fyrir landn\u00e1msmenn er frekar l\u00edti\u00f0 vita\u00f0 um uppruna b\u00fafj\u00e1rins, \u00e1hrif landn\u00e1msins e\u00f0a a\u00f0l\u00f6gun mismunandi tegunda. Ranns\u00f3knir okkar mi\u00f0a a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 varpa lj\u00f3si \u00e1 \u00e1hrif landn\u00e1ms og vals \u00e1 byggingu stofna og fj\u00f6lbreytileika b\u00fafj\u00e1rstofna \u00e1 \u00e1hrifasv\u00e6\u00f0i v\u00edkinganna. \u00deetta er verkefni sem vi\u00f0 vonumst til a\u00f0 varpi lj\u00f3si \u00e1 a\u00f0l\u00f6gun b\u00fafj\u00e1rkynja a\u00f0 nor\u00f0ursl\u00f3\u00f0um en \u00fea\u00f0 er einnig lj\u00f3st a\u00f0 samhli\u00f0a auknum \u00fer\u00fdstingi \u00e1 n\u00e1tt\u00faruau\u00f0lindir \u00fe\u00e1 er var\u00f0veisla b\u00fafj\u00e1rkynja mikilv\u00e6gt forgangsatri\u00f0i \u00ed ranns\u00f3knum.\u201c<\/p>\n<h3>Uppruni \u201eskei\u00f0gensins\u201c enn \u00f3\u00feekktur en elstu d\u00e6min fr\u00e1 \u00cdslandi<\/h3>\n<p>\u00dea\u00f0 eru ekki \u00f6ll kurl komin til grafar hva\u00f0 var\u00f0ar s\u00e9rst\u00f6\u00f0u \u00edslenska hrossakynsins \u00ed heiminum a\u00f0 \u00feeirra mati, en samkv\u00e6mt \u00feessari n\u00fdjustu ranns\u00f3kn er \u00edslenski hesturinn \u00ed dag skyldastur hjaltneska hestinum, Jeju, mong\u00f3lskum hestum og hestum fr\u00e1 Yakut\u00edu \u00ed S\u00edber\u00edu. \u201eAf \u00feeim fornu hrossum sem voru \u00ed ranns\u00f3kninni er mestur skyldleiki vi\u00f0 \u00edslensk hross fr\u00e1 v\u00edkinga\u00f6ld og hross fr\u00e1 piktneskum t\u00edma (6.-8. \u00f6ld) fr\u00e1 Orkneyjum og eistneskan hest fr\u00e1 mi\u00f0ri 9. \u00f6ld, en einnig vi\u00f0 \u00fdmis hross fr\u00e1 r\u00f3mverskum t\u00edma fr\u00e1 \u00de\u00fdskalandi og Frakklandi t.d. Fyrri ranns\u00f3knir hafa s\u00fdnt mikinn skyldleika vi\u00f0 norsk hestakyn og mong\u00f3lska hestinn. \u00deessar n\u00fdjustu ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur m\u00e6la ekki \u00e1 m\u00f3ti \u00fev\u00ed. \u00dea\u00f0 hefur mikil \u00e1hrif ni\u00f0urst\u00f6\u00f0urnar hva\u00f0a kyn eru h\u00f6f\u00f0 me\u00f0 til samanbur\u00f0ar. \u00cd \u00feessar ranns\u00f3kn er unni\u00f0 me\u00f0 heil erf\u00f0amengi a\u00f0 mestu en sl\u00edk g\u00f6gn eru ekki til fyrir \u00f6ll hestakyn enn\u00fe\u00e1. L\u00edklegt er a\u00f0 frekari ranns\u00f3knir \u00e1 n\u00e6stu \u00e1rum muni sk\u00fdra \u00feetta enn frekar.\u201c<\/p>\n<p>En hvernig tengist \u00feetta t.d. gangtegundunum? Hvers vegna hefur \u00edslenski hesturinn var\u00f0veitt allar fimm gangtegundirnar frekar en \u00f6nnur kyn?<\/p>\n<p>\u201e\u00dea\u00f0 er m\u00f6rgum spurningum \u00f3svara\u00f0 enn var\u00f0andi uppruna \u201eskei\u00f0gensins\u201c svokalla\u00f0a. \u00cd ranns\u00f3kn sem vi\u00f0 birtum \u00e1samt samstarfsf\u00f3lki \u00e1ri\u00f0 2016 kom fram a\u00f0 elstu d\u00e6min um \u00feessa st\u00f6kkbreytingu finnast \u00ed \u00edslenskum hestum \u00far kumlum fr\u00e1 v\u00edkinga\u00f6ld og \u00ed nokkrum hrossum fr\u00e1 sama t\u00edma fr\u00e1 York \u00e1 Englandi, \u00fear sem vita\u00f0 er a\u00f0 v\u00edkingar h\u00f6f\u00f0u b\u00e6kist\u00f6\u00f0var. \u00deessar ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur komu nokku\u00f0 \u00e1 \u00f3vart \u00fear sem tali\u00f0 var a\u00f0 \u00feessi st\u00f6kkbreyting v\u00e6ri mun eldri og l\u00edklega upprunninn \u00ed Mongol\u00edu. \u00cd \u00feessari n\u00fdjustu grein eru enn elstu d\u00e6min um \u201eskei\u00f0geni\u00f0\u201c fr\u00e1 \u00cdslandi. Uppruni \u00feessarar mikilv\u00e6gu st\u00f6kkbreytingar er \u00ed raun enn \u00fe\u00e1 \u00f3\u00feekktur en \u00fea\u00f0 er mj\u00f6g l\u00edklegt a\u00f0 \u00feetta muni sk\u00fdrast \u00e1 n\u00e6stu \u00e1rum me\u00f0 frekar ranns\u00f3knum. \u00dea\u00f0 hafa \u00fdmsar tilg\u00e1tur veri\u00f0 settar fram um a\u00f0 \u00feessi eiginleiki hafi veri\u00f0 r\u00e6kta\u00f0ur \u00far erlendum hrossakynjum en \u00ed raun vitum vi\u00f0 mj\u00f6g l\u00edti\u00f0 um \u00fea\u00f0 enn sem komi\u00f0 er.\u201c<\/p>\n<h3>Mikilv\u00e6gt a\u00f0 vernda \u00edslenska hrossastofninn og verja hann gegn sj\u00fakd\u00f3mum<\/h3>\n<p>\u00deegar \u00feau J\u00f3n og Alb\u00edna eru spur\u00f0 um mikilv\u00e6gi \u00feess a\u00f0 var\u00f0veita \u00edslenska hrossastofninn s\u00f6g\u00f0u \u00feau a\u00f0 \u00e1framhaldandi verndun \u00edslenska hrossastofnsins v\u00e6ri mj\u00f6g mikilv\u00e6g af m\u00f6rgum \u00e1st\u00e6\u00f0um. \u201e\u00de\u00e6r ranns\u00f3knir sem ger\u00f0ar hafa veri\u00f0 undanfari\u00f0, \u00fear me\u00f0 talin \u00feessi sem n\u00fdveri\u00f0 var birt \u00ed <em>Cell<\/em>, s\u00fdna \u00f3tv\u00edr\u00e6tt a\u00f0 \u00ed \u00edslenska hrossastofninum er forn erf\u00f0afj\u00f6lbreytileiki sem finnst ekki \u00ed \u00f6\u00f0rum hestakynjum. Vi\u00f0 berum \u00fev\u00ed r\u00edka skyldu til \u00feess a\u00f0 halda \u00e1fram a\u00f0 vernda \u00edslenska hestinn, \u00ed \u00fev\u00ed felst a\u00f0 sj\u00fakd\u00f3mavarnir \u00feurfa a\u00f0 vera sterkar. Mikilv\u00e6gt er l\u00edka a\u00f0 sty\u00f0ja vi\u00f0 fj\u00f6lbreytta n\u00fdtingu \u00edslenska hestsins, til s\u00fdninga og r\u00e6ktunar, \u00ed fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustu, til almennra \u00fatrei\u00f0a og kj\u00f6tframlei\u00f0slu.<\/p>\n<p>Fj\u00f6lbreytt n\u00fdting er mikilv\u00e6g til a\u00f0 stu\u00f0la a\u00f0 var\u00f0veislu erf\u00f0afj\u00f6lbreytileika. \u00cdslenski hesturinn er l\u00edka mikilv\u00e6gur \u00edslenskri menningu og \u00fea\u00f0 er ekki s\u00ed\u00f0ur mikilv\u00e6gt a\u00f0 vernda \u00feann \u00fe\u00e1tt og sty\u00f0ja vi\u00f0. Me\u00f0 aukinni \u00e1herslu \u00e1 umhverfism\u00e1l m\u00e1 l\u00edka sj\u00e1 fyrir s\u00e9r a\u00f0 aftur veri\u00f0 fari\u00f0 a\u00f0 n\u00fdta auka-afur\u00f0ir t.d. hrossh\u00e1r og hrossh\u00fa\u00f0ir til a\u00f0 koma \u00ed sta\u00f0inn fyrir \u00fdmis plastefni. Hrossh\u00e1r var miki\u00f0 nota\u00f0 til forna og er \u00f3tr\u00falega sterkt og gott efni sem m\u00e6tti n\u00fdta meira.\u201c<\/p>\n<h3>Erf\u00f0afj\u00f6lbreytileiki getur tapast \u00feegar kyn ver\u00f0a st\u00f6\u00f0lu\u00f0 me\u00f0 tilheyrandi f\u00e1breytni<\/h3>\n<p>N\u00fa er oft tala\u00f0 um mikilv\u00e6gi erf\u00f0afj\u00f6lbreytileikans. Hva\u00f0 ber s\u00e9rstaklega a\u00f0 var\u00f0veita?<\/p>\n<p>\u201eRanns\u00f3knir okkar og samstarfsa\u00f0ila hafa s\u00fdnt a\u00f0 hi\u00f0 svokalla\u00f0a \u201eskei\u00f0gen\u201c hefur \u00feekkst \u00ed \u00edslenska hestinum fr\u00e1 landn\u00e1mi. \u00de\u00e6r hafa l\u00edka s\u00fdnt a\u00f0 alltaf hafa veri\u00f0 til sta\u00f0ar \u00ed stofninum hestar sem eru arfhreinir fyrir \u00feessu breytileika, arfblendnir einstaklingar og hestar sem hafa ekki \u00feennan breytileika.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 vir\u00f0ist vera mj\u00f6g aukin \u00e1hugi \u00e1 a\u00f0 var\u00f0veita \u00feann mikla litafj\u00f6lbreytileika sem er til sta\u00f0ar innan \u00edslenska stofnsins og \u00fea\u00f0 er vel. Hestaf\u00f3lk og r\u00e6ktendur vilja veg \u00edslenska hestsins sem mestan og gerir sitt besta og til \u00feess a\u00f0 \u00fea\u00f0 geti haldi\u00f0 \u00e1fram s\u00ednu g\u00f3\u00f0a starfi \u00fe\u00e1 er mikilv\u00e6gt a\u00f0 skilja vel s\u00f6gu stofnsins og st\u00f6\u00f0u \u00ed dag og \u00fear kemur v\u00edsindaf\u00f3lk til s\u00f6gunnar.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er au\u00f0vita\u00f0 r\u00e6ktenda a\u00f0 \u00e1kve\u00f0a hvert stefna \u00e1 me\u00f0 \u00fatlit \u00edslenska hestsins. \u00dea\u00f0 sem erf\u00f0afr\u00e6\u00f0ingar hafa \u00e1hyggjur af er \u00feegar kyn ver\u00f0a st\u00f6\u00f0lu\u00f0 me\u00f0 tilheyrandi f\u00e1breytni \u2013 \u00fe\u00e1 getur tapast erf\u00f0afj\u00f6lbreytileiki. \u00deess m\u00e1 geta a\u00f0 ranns\u00f3knir R\u00fanars Leifssonar d\u00fdrabeinafornleifafr\u00e6\u00f0ings \u00e1 hrossum \u00far kumlum fr\u00e1 v\u00edkinga\u00f6ld s\u00fdndu a\u00f0 fyrst eftir landn\u00e1m var nokkur dreifing \u00e1 h\u00e6\u00f0 \u00edslenska hestsins og \u00fea\u00f0 hl\u00fdtur a\u00f0 vera r\u00e6ktendum einhvers vir\u00f0i a\u00f0 halda \u00ed \u00feann fj\u00f6lbreytileika. \u00dea\u00f0 sama \u00e1 vi\u00f0 um litabreytileika, en ranns\u00f3knir \u00e1 kumlhrossum hafa jafnframt s\u00fdnt fram \u00e1 breytileiki \u00ed \u00feeirri arfger\u00f0.\u201c<\/p>\n<p>A\u00f0 lokum leggja \u00feau J\u00f3n Hallsteinn og Alb\u00edna \u00e1herslu \u00e1 a\u00f0 mikilv\u00e6gt s\u00e9 a\u00f0 samtal milli v\u00edsindamanna og r\u00e6ktanda s\u00e9 lifandi, \u00feannig getum vi\u00f0 best tryggt a\u00f0 vi\u00f0 verndum \u00edslenska hestinn til framt\u00ed\u00f0ar.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Athyglisver\u00f0asta ni\u00f0ursta\u00f0a st\u00f3rrar al\u00fej\u00f3\u00f0legrar ranns\u00f3knar um uppruna og s\u00f6gu tamda hestsins er a\u00f0 mati Pr\u00f3fessors Ludovic Orlando, sem f\u00f3r fyrir 121 v\u00edsindamanni sem t\u00f3k \u00fe\u00e1tt \u00ed ranns\u00f3kninni, a\u00f0 erf\u00f0afr\u00e6\u00f0ilegur fj\u00f6lbreytileiki var mikill \u00ed hrossum og st\u00f6\u00f0ugur fyrstu 4.000 \u00e1rin af \u00feeim 5.500 sem hesturinn hefur veri\u00f0 \u00ed \u00fej\u00f3nustu mannsins. Hins vegar hefur \u00feessi fj\u00f6lbreytileiki minnka\u00f0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1152,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,12],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hestamennska.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/921"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hestamennska.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hestamennska.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hestamennska.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hestamennska.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=921"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/hestamennska.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/921\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":930,"href":"https:\/\/hestamennska.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/921\/revisions\/930"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hestamennska.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1152"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hestamennska.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=921"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hestamennska.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=921"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hestamennska.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=921"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}